Na czym polega przeliczenie emerytury kapitałowej?

Przeliczenie emerytury kapitałowej to proces ustalania wysokości dodatkowego świadczenia, które przysługuje kobietom posiadającym środki w II filarze – na subkoncie ZUS lub w dawnym OFE. ZUS oblicza miesięczną kwotę wypłaty, dzieląc zgromadzony kapitał przez średnie dalsze trwanie życia podawane co roku przez Główny Urząd Statystyczny. W ten sposób ustala się, jaką część środków emerytka otrzyma w formie okresowej emerytury kapitałowej w latach między 60. a 65. rokiem życia.

Spis treści

• Czym jest emerytura kapitałowa i kogo dotyczy
• Jak działa przeliczenie emerytury kapitałowej
• Dlaczego tylko kobiety otrzymują emeryturę kapitałową
• Przeliczenie okresowej emerytury kapitałowej – kiedy następuje
• Co warto wiedzieć o przeliczeniu emerytury kapitałowej
• Różnice między przeliczeniem emerytury kapitałowej a przeliczeniem emerytury powszechnej
• Podsumowanie

Czym jest emerytura kapitałowa i kogo dotyczy

Emerytura kapitałowa to świadczenie przeznaczone wyłącznie dla kobiet, które:

• urodziły się po 31 grudnia 1948 r.,
• należały do Otwarty Fundusz Emerytalny (OFE) lub mają środki na subkoncie w ZUS,
• ukończyły 60 lat.

Ten mechanizm powstał po reformie emerytalnej z 1999 r., gdy wprowadzono system dwufilarowy: ZUS (FUS) oraz OFE (II filar). W efekcie kobiety, które zakończyły aktywność zawodową wcześniej niż mężczyźni, mogły pobierać dodatkowe świadczenie ze środków kapitałowych – do czasu osiągnięcia wieku 65 lat.

Jak działa przeliczenie emerytury kapitałowej

Kiedy przeliczenie emerytury kapitałowej? Przeliczenie emerytury kapitałowej odbywa się automatycznie w ZUS w momencie przyznania świadczenia. Zgromadzone na subkoncie środki są dzielone przez statystyczne dalsze trwanie życia (według tablic GUS). Otrzymany wynik to miesięczna kwota wypłat okresowych.

Jak przeliczyć emeryturę kapitałową? Wzór stosowany przez ZUS:

Emerytura kapitałowa = środki na subkoncie ÷ średnie dalsze trwanie życia (w miesiącach)

Oznacza to, że:

• im wyższy kapitał, tym wyższa miesięczna emerytura,
• im dłuższe prognozowane życie, tym niższe świadczenie (bo kapitał rozkłada się na więcej miesięcy).

Waloryzacja środków na subkoncie odbywa się corocznie, a dane statystyczne aktualizowane są w marcu każdego roku przez GUS.

Dlaczego tylko kobiety otrzymują emeryturę kapitałową

Wiek emerytalny w Polsce wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Mężczyźni osiągają więc wiek uprawniający do pełnej emerytury w tym samym momencie, w którym włącza się środki z II filaru do FUS. Kobiety mają pięcioletni „okres przejściowy” – od 60. do 65. roku życia.

Dlatego tylko one otrzymują „dodatkowa emeryturę”, która ma uzupełniać ich podstawową emeryturę z FUS do czasu osiągnięcia wieku 65 lat.

Zestawienie: kto otrzymuje świadczenie

Przeliczenie okresowej emerytury kapitałowej – kiedy następuje

ZUS dokonuje przeliczenia okresowej emerytury kapitałowej:

• w momencie przyznania świadczenia,
• po ukończeniu 65 lat, gdy środki są doliczane do emerytury powszechnej,
• przy każdej waloryzacji lub zmianie danych wpływających na wysokość kapitału (np. korekta składek, dopłata).

Nie ma możliwości samodzielnego „ponownego przeliczenia” tego świadczenia – odbywa się ono automatycznie na podstawie danych z systemu.

Czynniki wpływające na wysokość świadczenia

Na wysokość okresowej emerytury kapitałowej wpływają m.in.:

• liczba lat aktywności zawodowej i łączna suma składek,
• wartość środków zgromadzonych na subkoncie ZUS,
• tablice średniego dalszego trwania życia GUS,
• moment przejścia na emeryturę (wiek w dniu przyznania),
• wynik corocznej waloryzacji.

Co warto wiedzieć o przeliczeniu emerytury kapitałowej

• Świadczenie to dotyczy tylko kobiet urodzonych po 1948 r., które mają środki na subkoncie lub w OFE.
• Wypłacane jest między 60 a 65 rokiem życia.
• Po ukończeniu 65 lat środki zostają automatycznie włączone do emerytury powszechnej.
• Przeliczenie odbywa się automatycznie w ZUS na podstawie danych z kont ubezpieczonych.
• Nie wymaga osobnego wniosku ani decyzji ze strony emerytki.

Różnice między przeliczeniem emerytury kapitałowej a przeliczeniem emerytury powszechnej

Częstym błędem jest mylenie tych dwóch pojęć.

• Przeliczenie emerytury kapitałowej – dotyczy środków z II filaru i następuje z urzędu.
• Przeliczenie emerytury powszechnej – można wystąpić o informacje, o ile wzrośnie emerytura za przepracowany rok, jeśli np. zostały doliczone nowe okresy składkowe lub po ponownym podjęciu pracy po uzyskaniu świadczenia.

Oba mechanizmy działają niezależnie, ale mogą się uzupełniać. Po ukończeniu 65 lat kobieta traci prawo do okresowej emerytury kapitałowej, a środki, które pozostały na subkoncie, są doliczane do emerytury z FUS. Od tego momentu świadczenie staje się dożywotnie i waloryzowane na zasadach ogólnych. Nie oznacza to utraty środków – kapitał z II filaru zostaje po prostu przeniesiony do głównego filaru emerytalnego.

Podsumowanie

Przeliczenie emerytury kapitałowej to matematyczny proces obliczania świadczenia okresowego, które ma charakter pomostowy i dotyczy wyłącznie kobiet w wieku 60–65 lat. Wysokość świadczenia zależy od wartości zgromadzonego kapitału, waloryzacji oraz średniego dalszego trwania życia publikowanego przez GUS. Po ukończeniu 65 lat wypłata z II filaru przestaje być odrębna i staje się częścią emerytury powszechnej z FUS.

Jeśli chcesz rozsądnie zaplanować swoje oszczędzanie na emeryturę, warto rozważyć rozwiązania dodatkowe, takie jak fundusze inwestycyjne, które mogą uzupełnić środki gromadzone w ZUS i zwiększyć bezpieczeństwo finansowe po zakończeniu pracy zawodowej.