Materiał stworzony i udostępniony przez Izbę Zarządzających Funduszami i Aktywami. Pełna wersja znajduje się na stronie internetowej www.izfa.pl.

Koszty inwestowania w fundusze

Opłata manipulacyjna

Opłata manipulacyjna (zwana również dystrybucyjną lub prowizją) jest pobierana przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych najczęściej przy nabywaniu oraz umarzaniu jednostek uczestnictwa i certyfikatów inwestycyjnych przez inwestorów. Służy pokryciu wynagrodzenia dystrybutorów funduszy.

Jest potrącana z kwoty przeznaczonej na zakup jednostek. Im bezpieczniejszy fundusz i im więcej pieniędzy klient lokuje, tym mniejsza procentowo jest opłata. Im dłużej trwa inwestycja w fundusz, tym opłata dystrybucyjna ma mniejsze znaczenie dla ostatecznego zysku inwestora.

Stawki opłat manipulacyjnych zależą od trzech czynników: wielkości środków przeznaczonych na zakup jednostek uczestnictwa, długości inwestycji, sposobu dokonywania wpłat.
Najczęściej spotykanymi rodzajami opłat w funduszach otwartych są: opłaty pobierane przy zbywaniu jednostek, przy odkupywaniu jednostek oraz przy konwersji środków między funduszami tego samego towarzystwa (zwykle gdy przenosimy oszczędności z funduszu o niższej stawce opłaty manipulacyjnej do funduszu pobierającego wyższe opłaty).

Dokładne informacje na temat wszystkich rodzajów opłat są zamieszczone w Tabeli Opłat, dostępnej w sieci sprzedaży oraz na stronach internetowych TFI.

Opłata za zarządzanie i tzw. koszty limitowane

Opłata za zarządzanie jest wynagrodzeniem dla towarzystwa za zarządzanie funduszem. Jest ona naliczana rocznie, ale pobierana codziennie przez fundusz. Liczona jest od wartości aktywów netto w danym dniu wyceny, przez co bezpośrednio wpływa na wycenę jednostek uczestnictwa.

Opłata za zarządzanie zawiera tzw. koszty limitowane, czyli te, które nie są bezpośrednio związane z zarządzaniem funduszem, ale które trzeba ponieść, by fundusz mógł funkcjonować (np. opłaty na rzecz banku depozytariusza czy agenta transferowego). Wyniki inwestycyjne funduszy, które są publikowane w prasie, uwzględniają już opłatę za zarządzanie i koszty limitowane. Wysokość opłaty za zarządzanie można sprawdzić w prospekcie informacyjnym funduszu i jego statucie, dostępnym w siedzibie Towarzystwa, będącego organem funduszu albo na jego stronach internetowych.

Podatek od zysków kapitałowych

Podatek od zysków kapitałowych zwany podatkiem Belki odnosi się do wszystkich form oszczędzania i inwestowania. Obciążone są nim zyski z wszelkich lokat - bankowych, w obligacje, na giełdzie, a także w funduszach inwestycyjnych. Obecnie stawka podatku wynosi 19 proc. od osiągniętego zysku.

Jeśli więc klient włoży do funduszu 1000 zł, a wartość umarzanych jednostek uczestnictwa wzrośnie do 1100 zł, to podatek wyniesie 19 zł. Tzw. podatek Belki jest potrącany nie w cyklu rocznym, jak podatek dochodowy PIT, ale dopiero po zakończeniu inwestycji. Podatek odprowadza instytucja finansowa (bank, fundusz). Klient nie musi też uwzględniać tych dochodów w zeznaniu podatkowym PIT.

Obliczenia podatku dokonuje się odrębnie dla każdej wpłaty dokonanej na nabycie jednostek uczestnictwa. W zależności od zapisów w prospekcie funduszu w pierwszej kolejności mogą być odkupywane (w ramach tego samego konta w rejestrze):

• jednostki nabyte najwcześniej, zgodnie z zasadą FIFO (first in, first out),
• jednostki nabyte jako ostatnie, zgodnie z zasadą LIFO (last in, first out),
• jednostki nabyte po najwyższej cenie, zgodnie z zasadą HIFO (highest in, first out).

Ze względów podatkowych pierwsze rozwiązanie jest najmniej korzystne dla klienta, gdyż zysk uzyskany przez uczestnika jest wówczas najwyższy (oczywiście zakładając, iż wyceny funduszy przez okres inwestycji rosły). Znacznie lepsza jest metoda LIFO, gdyż zysk, od którego obliczany jest podatek jest wówczas najmniejszy (założenie jw.). Korzystna jest także metoda HIFO, w przypadku której, niezależnie od koniunktury na rynku, odkupując jednostki nabyte w różnym czasie, po różnych cenach, zysk podlegający opodatkowaniu jest najniższy. Większość towarzystw sama określa metodę rozliczania jednostek (znaleźć ją można w prospekcie informacyjnym funduszu, w punkcie „Obowiązki podatkowe uczestników funduszu”), niektóre natomiast dają uczestnikom możliwość samodzielnego wyboru tej metody.

© Copyright by Izba Zarządzających Funduszami i Aktywami.